  Jak podczy XTerminal do Linux-a na PC-cie.
  Scot W. Stevenson, scot@catzen.gun.de
  v1.0 BETA, Lipiec 1995
  WWeerrssjjaa ppoollsskkaa:: BBaarrttoosszz MMaarruusszzeewwsskkii BB..MMaarruusszzeewwsskkii@@jjttzz..oorrgg..ppll
  v1.02, 26 Lipca 1997


  Dokument ten zawiera krtkie wprowadzenie do tego jak podczy XTer
  minal do Linux-a na PC-cie. Zakada si tu, e masz ju podstawowe
  informacje o X Window System, adresowaniu TCP/IP i kartach Ethernet.
  Dokument ten zosta napisany w standardzie ISO-8859-2.  Wersja orygi
  nalna znajduje si pod adresem ftp.icm.edu.pl
  <ftp://ftp.icm.edu.pl:/pub/Linux/sunsite/docs/HOWTO/mini/>.
  ______________________________________________________________________

  Spis treci


  1. Wprowadzenie.

     1.1 Zmiany wzgldem wersji poprzedniej.
     1.2 Zrzeczenia. (Disclaimers)
     1.3 Prawa autorskie.
     1.4 Nowe wersje i komentarze.

  2. Troch historii.

     2.1 Co to jest X?
     2.2 Co to jest XTerminal ?
     2.3 Zalety i wady.
     2.4 Czego potrzebuj ?

  3. Kable, sieci i demony.

     3.1 Fizyczne podczenie.
     3.2 Konfiguracja sieci.
        3.2.1 Konfiguracja maszyny Linux-owej.
        3.2.2 Konfiguracja XTerminala.
     3.3 bootpd
     3.4 tftpd
     3.5 Testowanie poczenia.

  4. X-y w dziaaniu.

     4.1 Konfiguracja xdm-a.
     4.2 Pytania o dostp.

  5. Bdy, nieznane i podzikowania.

     5.1 Znane problemy.
     5.2 Przetestowane terminale.
     5.3 Dalsze czytanie.
     5.4 Podzikowania.
     5.5 Od tumacza.


  ______________________________________________________________________

  11..  WWpprroowwaaddzzeenniiee..


  Jest to pierwsza wersja tego dokumentu i powinna by uwaana za wersj
  BETA. Jest to bardziej opis mojego postpowania ni wyczerpujcy
  przewodnik. Dyskusje o mechanizmach kontroli dostpu (np. _x_a_c_c_e_s_s_,
  _x_h_o_s_t_, _M_I_T_-_C_O_O_K_I_E_s), oraz uycie NFS-u, nie s jeszcze zawarte.

  Wikszo XTerminali ma teraz ca gam zaawansowanych waciwoci,
  ktre pozwalaj im by czym wicej ni zwykym X serverem. W wikszej
  czci waciwoci te bd ignorowane.


  11..11..  ZZmmiiaannyy wwzzggllddeemm wweerrssjjii ppoopprrzzeeddnniieejj..


  (Nie ma poprzednich wersji, wic wszystko byo zmienione.)


  11..22..  ZZrrzzeecczzeenniiaa.. ((DDiissccllaaiimmeerrss))


  Ani autor, ani dystrybutorzy, ani tumacz tego dokumentu nie s w
  aden sposb odpowiedzialni za fizyczne, finansowe czy moralne szkody
  spowodowane sugestiami zawartymi w tym dokumencie.


  11..33..  PPrraawwaa aauuttoorrsskkiiee..


  Prawa autorskie nale do Scota W. Stevensona.

  O ile nie stwierdza si inaczej, dokumenty HOWTO s chronione prawami
  autorskimi ich autorw. Mog one by rozprowadzane w caoci lub w
  czci, w jakiejkolwiek postaci fizycznej czy elektronicznej tak
  dugo, dopki znajduje si w nich ta wzmianka.  Dystrybucja komercyjna
  jest dozwolona, a nawet zachca si do niej; chocia autor chciaby
  by poinformowany o takowej.

  Wszelkie tumaczenia, prace pochodne, prace zebrane zawierajce
  dokumenty HOWTO musz zawiera t notatk o prawach autorskich.
  Oznacza to, e nie moesz stworzy pracy pochodzcej z HOWTO i naoy
  na jej dystrybucj dodatkowych ogranicze. Wyjtki od tej zasady mog
  by uczynione pod pewnymi warunkami; skontaktuj si z koordynatorem
  programu Linux HOWTO pod niej podanym adresem.

  Krtko mwic, chcemy promowa szerzenie tych dokumentw przez
  wszelkie dostpne kanay. Chcielibymy take utrzyma prawa autorskie
  naoone na te dokumenty, i by powiadomieni o planach dotyczcych
  redystrybucji HOWTO.

  Jeli masz jakie pytania, skontaktuj si prosz z Gregiem Hankinsem,
  koordynatorem projektu Linux HOWTO pod adresem gregh@sunsite.unc.edu.
  Moesz uyc programu finger, eby pozna jego numer telefonu czy
  dalsze informacje.


  11..44..  NNoowwee wweerrssjjee ii kkoommeennttaarrzzee..


  Nowe wersje oryginau tego dokumentu mona znale na ftp.icm.edu.pl w
  katalogu /pub/Linux/sunsite/docs/HOWTO/.  Odnonie nowych wersji
  tumaczenia zobacz sekcj ``Od tumacza''. Jeli nie masz dostpu do
  ftp, moesz sprbowa zdoby pliki pomocy dotyczce Linux-a u Billa
  Riemersa. Wylij list na adres bcr@physics.purdue.edu z tematem _h_e_l_p,
  aby uzyska wicej informacji.

  Wszelkie dodatki, komenatarze i poprawki dotyczce tego dokumentu s
  mile widziane. Wysyaj je na adres scot@catzen.gun.de.

  Szczeglnie chciabym otrzyma listy od ludzi, ktrym udao si ju
  podczy XTerminal z Linux-em, nawet jeli jest to co w stylu
  "dziaao na takim komputerze z takim terminalem".

  W nastpnej wersji pojawi si: mechanizm kontroli dostpu i uycie
  systemu plikw NFS do startowania.


  22..  TTrroocchh hhiissttoorriiii..


  Sekcja ta podaje troch bardzo podstawowych informacji dla tych,
  ktrzy nie s jeszcze zapoznani z X Window System i jego terminal-
  ologi. Jeli masz jakiekolwiek dowiadzczenia zwizane z X i
  XTerminalami moesz przeskoczy t sekcj bez adnych skutkw
  ubocznych.


  22..11..  CCoo ttoo jjeesstt XX??


  X Window System, albo po prostu X-y (nigdy X Windows), jest
  przenonym, niezalenym od sieci systemem okienek jak to okrela
  strona podrcznika systemowego. Udostpnia rodowisko graficzne, ktre
  jest niezalene od systemu operacyjnego, sprzedawcw i sprztu. Kiedy
  ludzie mwi o systemie okienkowym w poczeniu z Unix-em, prawie
  zawsze maja na myli X-y.

  Najwaniejsz cech X-w w naszym przypadku jest cise oddzielenie od
  siebie programw, ktre kontroluj lokalny sprzt, z ktrym komunikuje
  si uytkownik (ekran, klawiatura, mysz itp.) i tych programw, ktre
  uytkownik chce uruchamia (edytory, arkusze, DOOM). Oznacza to, e
  komunikujcy te dwie rzeczy program nazywany X serwerem, moe by na
  jednej maszynie, podczas gdy waciwe programy, albo X klienty, mog
  by na jednej a nawet wikszej iloci maszyn w zupenie rnych
  miejscach. Zauwa, e terminy "serwer" i "klient" uywane s w
  odwrotnym znaczeniu ni normalnie.

  Linux posiada kolekcj Xserwerw z projektu XFree86, to znaczy,
  serwerw dla kart graficznych SVGA, jak rwnie ca kolekcj
  Xklientw takich jak: _x_v_, _m_a_z_e _c_z_y _x_t_e_r_m. Jeli dopiero zapoznajesz
  si z X-ami, moesz chcie troch poeksperymentowa z X-ami na
  maszynie Linux-owej zanim bdziesz ustawia XTerminal.


  22..22..  CCoo ttoo jjeesstt XXTTeerrmmiinnaall ??


  XTerminal (odtd zwany XT) jest wyspecjalizowan czci sprztu i
  oprogramowania, ktra czy si w Xserwer, to jest, t cz X-w,
  ktra zarzdza wejciem/wyjciem do i od uytkownika. W najbardziej
  prymitywnym przypadku, zawarte s tylko program Xserwera i
  oprogramowanie komunikacyjne. Nawer meneder okienek pochodzi od
  serwera, do ktrego poprzez ethernet poczony jest XT (albo rzadziej
  poprzez port szeregowy) uywajc protokou TCP/IP.

  Sprzt XT bdzie zawiera (duy) monitor, klawiatur, myszk, troch
  RAM-u oraz gniazdka do ethernetu. Wikszo XT nie ma dyskw twardych,
  stacji dyskietek ani adnych innych urzdze zapisu danych. Oznacza
  to, e XT maj swj system operacyjny albo w ROM-ie (rzadko) albo
  cigaj go z hosta w sieci, do ktrego s podczone.

  Aby XT dosta si do swojego systemu operacyjnego na Linux-a podczas
  startu przewanie robi on co takiego: wysya zawoanie o pomoc
  poprzez sie ze swoim adresem ethernet. "Rzeczywisty" komputer w sieci
  porwnuje ten adres z list, ktr posiada i jeli znalaz jaki
  identyczny, to wysya do XT adres IP, ktry zosta mu przypisany
  (poprzez demona bootpd). Pozwala to XT na cignicie systemu
  operacyjnego i ewentualnie innych danych, krych potrzebuje z hosta
  (zwykle poprzez tftp). To jest caa procedura opisana w szczegach.
  Wtedy XT jest ju w peni wyposaonym komputerem z wasnym numerem IP,
  RAM-em, programem i niezalenym sprztem, chocia bardziej jako uczony
  idiota. Jest najlepszy w tym co robi, czyli w zarzdzaniu grafik w X-
  ach, ale nieprzydatny do niczego innego.


  22..33..  ZZaalleettyy ii wwaaddyy..


  W idealnym przypadku XT jest cichy, szybki i martwy. Zwykle bez
  wiatraczka, stacji dyskietek czy dysku twardego, nie robi adnego
  haasu. Z kilkoma metrami kabla ethernet moesz wystawi swj
  haaliwy komputer do innego pokoju a u siebie na biurku postawi
  cichy XT. Poniewa XT jest stworzony do X-w i grafiki, jest szybszy
  ni, powiedzmy, program X-owy pod MS Windows czy DOS-a.

  Jeli serwer jest na jednym komputerze i klient na drugim, to procesor
  nie musi si zajmowac jednym i drugim na raz. Chocia, mona tego nie
  zauway w szybkoci przekazywania danych (poniewa poruszaj si one
  poprzez ethernet) zredukuje to zuycie CPU i zaoszczdzi troch
  pamici na maszynie Linux-owej, ktra w innym przypadku byaby
  zaadowana Xserwerem.

  Jednak z drugiej strony bdziesz potrzebowa karty ethernet, co zwykle
  oznacza jeden port i IRQ. W zalenoci od producenta, oprogramowanie
  dla XT moe zabra okoo 20 MB na Linux-ie. Prawie zawsze moesz
  skasowa duo niepotrzebnych rzeczy jak ju si zorientujesz co jest
  rzeczywicie niezbdne. Wikszo XT wymaga na hocie zainstalowania
  demonw bootpd oraz tftpd - oba s potencjalnymi dziurami w
  bezpieczestwie. Bdziesz przypuszczalnie chcia mie jeszcze jednego
  demona - xdm - uruchomionego w tle. I tak - ten wielki monitor do XT
  zabierze duo miejsca na biurku.


  22..44..  CCzzeeggoo ppoottrrzzeebbuujj ??


  Mio, e pytasz ! Ale bardziej odpowiednie bdzie czego ty
  potrzebujesz ?

  Po pierwsze potrzebujesz XT. Jeli masz duo pienidzy i to nnaapprraawwdd
  duo, moesz i i kupi. Jim Morton <jim@applix.com> wysya
  regularnie list XT na comp.windows.x. Albo moe si do ciebie
  umiechn szczcie. Poniewa starych XT nie mona uywa z DOS-em,
  MS Windows czy OS/2, niektre firmy rozwizuj ten problem przez
  wyrzucenie ich.

  Ze strony komputera Linux-owego bdziesz potrzebowa karty ethernet.
  Pomimo, i teoretycznie podczenie XT poprzez port szeregowy czy SLIP
  jest moliwe nie jest to zalecane o ile nie masz tendecji
  masochistycznych. Opis jak zainstalowa i posugiwa si kart
  ethernet znajdziesz w Ethernet-HOWTO
  <ftp://ftp.icm.edu.pl:/pub/Linux/sunsite/docs/HOWTO/Ethernet-HOWTO>,
  ktrego opiekunem jest Paul Gortmaker <Paul.Gortmaker@anu.edu.au>.
  Jeli nie masz ju innego wyboru to SLIP i CLSIP s opisane w tym
  samym dokumencie. W tym przypadku bdziesz te chcia zajrze do
  Serial-HOWTO
  <ftp://ftp.icm.edu.pl:/pub/Linux/sunsite/docs/HOWTO/Serial-HOWTO>,
  ktrego opiekunem jest Greg Hankins <gregh@cc.gatech.edu>, eby
  dowiedzie si jak uzyska najlepsz wydajno.

  Bdziesz take potrzebowa obsugi TCP/IP wkompilowanej w jdro, tak
  samo jak przynajmniej dwch numerw IP dla Linux-a i XT. Informacje o
  numerach IP znajdziesz w NET-3-HOWTO
  <ftp://ftp.icm.edu.pl:/pub/Linux/sunsite/docs/HOWTO/NET-3-HOWTO>,
  ktrego opiekunem jest Terry Dawson <terryd@extro.ucc.su.oz.au>.
  No i oczywicie bdziesz musia mie zainstalowane X-y na Linux-ie.
  Teoretycznie potrzebujesz tylko Xklientw i programy takie jak xdm,
  bez Xserwerw. Ale przypuszczalnie nie jest to warte zabawy w
  wybieranie co instalowa co nie. W XFree86-HOWTO
  <http://www.ippt.gov.pl:/~ppogorze/Linux/JTZ/html/XFree86-HOWTO.pl.html>,
  ktrym opiekuje si Helmut Geyer <Helmut.Geyer@iwr.uni-heidelberg.de>
  znajdziesz informacje jak ustawi X-y.


  33..  KKaabbllee,, ssiieeccii ii ddeemmoonnyy..


  Sekcja ta opisuje zmiany jakie trzeba wprowadzi do sprztu i
  oprogramowania, aby podczy XT do Linux-a. Przyjem tutaj takie
  nazewnictwo:


    192.168.13.1 - imlinux.frog.de (maszyna z Linux-em)

    192.168.13.41 - whisper.frog.de (podczony XT)

  Zauwa, e s to adresy komputerw niepodczonych do Internet-u i z
  tego co si orientuj to w Niemczech nie ma domeny frog.de. Zaymy,
  e nie ma innych maszyn w sieci i e NFS nie jest zainstalowany.

  [Jeli kto uywa NFS-u do podczenia swojego XT, bardzo prosz o
  kontakt ze mn.]


  33..11..  FFiizzyycczznnee ppooddcczzeenniiee..


  Powinno by to tak atwe jak woenie dwch kabli do dwch komputerw.
  Zauwa, e niektre XT maj dwa porty szeregowe, ktre mog dziaa
  tylko przy konkretnych szybkociach jeli s uywane oba na raz.
  Sprawd podrcznik do swojego Xterminala. Pniej bdziesz potrzebowa
  adresu ethernet swojego XT. Jest on wywietlany podczas startu XT
  nawet jeli nie ma adnych pocze.

  Jak tylko woysz kable w odpowiednie miejsca bdziesz mg
  przetestowa poczenie ethernet. Po wystartowaniu, XT powinien
  narzeka, e jego zapytania o bootpd i tftpd nie s obsugiwane i
  powinien zacz startowa swj system operacyjny z ROM-u. Powinno
  zawiera si tam prymitywne polecenie _p_i_n_g, ktre pozwoli ci na
  przetestowanie poczenia ethernet-owego z Linux-em. Nie panikuj jeli
  to nie dziaa. XT przypuszczalnie potrzebuje caego swojego systemu
  operacyjnego, aby odpowiedzie.


  33..22..  KKoonnffiigguurraaccjjaa ssiieeccii..


  Informacje na temat konfiguracji TCP/IP powiniene znale w
  NET-3-HOWTO, tak jak zostao to ju wspomniane wyej. Zaoymy, e
  masz ju skonfigurowan sie TCP/IP. Poniewa XT to tylko nastpny
  komputer w sieci, bdziesz musia si upewni, e oba komputery -
  Linux i XT - znaj swoje numery IP i e s podczone do sieci.


  33..22..11..  KKoonnffiigguurraaccjjaa mmaasszzyynnyy LLiinnuuxx--oowweejj..


  Informacje na temat XT bd musiay zosta zawarte w co najmniej tych
  plikach:


  ______________________________________________________________________
      /etc/hosts    Add a line with the IP number of the XT, such as

                    # /etc/hosts line for Linux machine. lprhost oraz loghost
                    #            s opcjonalne
                    192.168.13.1    imlinux imlinux.frog.de lprhost loghost
                    # Nastepna linia jest now lini dla XT.
                    192.168.13.41   whisper whisper.frog.de
  ______________________________________________________________________




  ______________________________________________________________________
      /etc/ethers   This file provides a list of ethernet numbers and the
                    corresponding host names. This does not seem to be needed
                    in all distributions and setups, but in case it is, you
                    will need to include the ethernet number of the
                    XT and its hostname. This would be something like

                    04:03:e8:cc:0d:24     imlinux
                    0f:03:11:31:45:f1     whisper
  ______________________________________________________________________



  [Moliwe, e musisz zmieni take inne pliki jeli masz takie programy
  jak _n_a_m_e_d_, _r_o_u_t_e_d _c_z_y _g_a_t_e_d. Poniewa ja tego nie stosuj bybym
  bardzo wdziczny jeli kto kto uywa tych programw powiedziaby mi
  jakie pliki trzeba jeszcze zmieni.]

  Zrestartuj komputer, eby si upewni, e wszystkie dokonane zmiany
  dziaaj.


  33..22..22..  KKoonnffiigguurraaccjjaa XXTTeerrmmiinnaallaa..


  Sprawd w podrczniku jakie pliki musisz zmieni, eby poda te
  informacje. W moim przypadku by to jeden oglny plik, w ktrym
  musiay si znale ponisze informacje:


  ______________________________________________________________________
          ip_host_table            192.168.13.1    imlinux
          ip_host_table            192.168.13.1    imlinux.frog.de
          ip_host_table            192.168.13.41   whisper
          ip_host_table            192.168.13.41   whisper.frog.de

          file_access_1            TFTP
          file_host_name_1         imlinux.frog.de
          file_path_1              /usr/local/xterm/liveshere

          display_access_table     whisper
          display_access_table     imlinux
          enable_access_control    YES

          xdmcp_server             imlinux
          broadcast_address        192.168.13.255
          default_telnet_host      imlinux
  ______________________________________________________________________



  Zauwa, e XT pobiera swoje pliki poprzez tftp z katalogu
  /usr/local/xterm/liveshere, i e terminal jest w stanie wykona XDMCP
  (wane do konfiguracji xdm-a).

  Bd jeszcze inne pliki konfiguracyjne na takie rzeczy jak np.
  czcionki. Powiniene mc uywa czcionek zainstalowanych ju na Linux-
  ie. W moim przypadku plik dotyczcy czcionek wyglda mniej wicej
  tak:


  ______________________________________________________________________
          /usr/lib/X11/fonts/75dpi
          /usr/lib/X11/fonts/100dpi
          ...
          /usr/local/xterm/misc
          /usr/local/xterm/openlook
  ______________________________________________________________________



  i jeszcze kilka linii, z tym samym efektem. Pniej jak ju twj XT
  startuje z Linux-a, powiniene zobaczy list plikw, ktre udao mu
  si zaadowa.

  Inn rzecz, ktr bdziesz chcia mie to tzw. "backing store".
  Oznacza to, e czci okienek, ktre s przykrywane przez nastpne
  okienka zapisywane s w RAM-ie w XT a nie w Linux-ie. Sprawd
  podrcznik do swojego XT.


  33..33..  bboooottppdd


  Bootpd jest demonem odpowiedzialnym za komunikacj z XT podczas
  startu. Informuje go o tym kim jest i skd ma pobra oprogramowanie do
  zaadowania. Z jakich dziwnych powodw demon ten nie znajduje si w
  nowszych dystrybucjach, przynajmniej w Slackware 2.2.0.1 go nie byo.
  Tak wic bdziesz go musia zdoby poprzez ftp albo jako inaczej.
  Powinien zosta umieszczony w /usr/sbin, a nie (jak informuje strona
  podrcznika systemowego) w /etc pod nazw _i_n_._b_o_o_t_p_d. Dodaj nastpujc
  lini lub usu znak komentarza z pliku /etc/inetd.conf w linii:


         bootps dgram udp wait root /usr/sbin/tcpd /usr/sbin/in.bootpd



  Spowoduje to uruchomienie _b_o_o_t_p_d przez _i_n_e_t_d kiedy pojawi si jakie
  adanie skierowane do bootpd.

  Plikiem konfiguracyjnym dla _b_o_o_t_p_d jest plik /etc/bootpd.  Skadnia
  tego pliku jest wyjaniona na stronie podrcznika systemowego. W
  naszym przykadzie plik ten powinien wyglda mniej wicej tak:
  (serwer jest tutaj uyty znowu w swoim normalnym znaczeniu)














  ______________________________________________________________________
         # Sample /etc/bootpd file
         # Najpierw ustawienia globalne dla tego, co jest uywane przez
         # wszystkie maszyny.
         allhost:hd=/usr/local/xterm/liveshere:\ # Katalog domowy dla XT.
               :ds=192.168.13.1:\                       # Serwer nazw domeny (imlinux)
               :sm=255.255.255.0:\               # Maska podsieci
               :gw=192.168.13.1:\                # Wrota (gateway)
               :ts=192.168.13.1:\                # Serwer czasowy
               :lp=192.168.13.1:\                # Serwer drukarki
               :to=-7200:                        # Offset czasu w sekundach
         # Nastpnie pozycje dla poszczeglnych XT.
         # Kolejne XT miay by swoje odrbne pozycje.
         whisper:ht=ethernet:\         # Rodzaj poczenia sprztowego
                :ha=0f03113145f1:\     # Adres ethernet-owy XT
                :ip=192.168.13.41:\    # Numer IP XT (whisper)
                :tc=allhost:\          # Docz ustawienia globalne
                :bf=xtermOS:           # Nazwa pliku startowego - OS XT
  ______________________________________________________________________



  Nazwa systemu operacyjnego (OS) dla XT nie moe byc czci nazwy
  katalogu domowego (hd). W naszym przykadzie plik, w ktrym znajduje
  si system operacyjny to /usr/local/xterm/liveshere/xtermOS, ale
  pozycja hd to /usr/local/xterm/liveshere/.

  _b_o_o_t_p_d zapisze informacje do obu plikw /var/adm/syslog oraz
  /var/adm/messages, ktra po udanym starcie powinna wyglda mniej
  wicej tak:


         Jul 17 05:19:42 imlinux in.bootpd[110]: connect from 0.0.0.0
         Jul 17 05:19:42 imlinux bootpd[110]: reading "/etc/bootptab"
         Jul 17 05:19:42 imlinux bootpd[110]: read 2 entries from "/etc/bootptab"
         Jul 17 05:19:43 imlinux bootpd[110]: request from hardware address
         0F03113145F1 Type 1
         Jul 17 05:19:43 imlinux bootpd[110]: found 192.168.13.41 whisper



  Po tym, jak _b_o_o_t_p_d pomoe wystartowa XT bdzie on jeszcze siedzia w
  pamici przez ok. 15 minut, po czym jeli nie ma ju nic do roboty
  usunie si.


  33..44..  ttffttppdd


  _T_r_i_v_i_a_l _F_i_l_e _T_r_a_n_s_f_e_r _P_r_o_g_r_a_m jest uywany przez XT do zaadowania
  systemu operacyjnego z dysku twardego z Linux-a. Powinien by zawarty
  w kadej dystrybucji i nie posiada pliku konfiguracyjnego. Moesz
  przetestowa ten program wpisujc w wierszu polece tftp.

  Tak jak to zrobie w przypadku _b_o_o_t_p_d bdziesz musia doda lub
  usun znak komentarza z pliku /etc/inetd.conf w linii:


         tftp dgram udp wait root /usr/sbin/tcpd /usr/sbin/in.tftpd



  Zauwa, e tftp ma dostep tylko do tych plikw, ktre maj odczyt dla
  wiata. Pamitaj te, e _t_f_t_p jest potencjaln dziur w
  bezpieczestwie i e wersja tego programu zawarta w niektrych
  dystrybucjach Linux-a nie posiada opcji _-_r lub _-_s, ktre czyni ten
  program bardziej bezpiecznym.

  _t_f_t_p take czyni zapis w /var/adm/messages. Jeli _b_o_o_t_p_d dobrze
  wykona swoj robot, to nastpne linie powinny wyglda mniej wicej
  tak:


         Jul 17 05:19:43 imlinux in.tftpd[111]: connect from whisper
         Jul 17 05:19:58 imlinux in.tftpd[113]: connect from whisper
         Jul 17 05:19:59 imlinux in.tftpd[115]: connect from whisper
         Jul 17 05:20:00 imlinux in.tftpd[117]: connect from whisper
         Jul 17 05:20:03 imlinux in.tftpd[125]: connect from whisper
         Jul 17 05:20:05 imlinux in.tftpd[127]: connect from whisper



  i tak dalej przez pewn chwil. S to pliki, o ktre prosi XT ze
  swojego katalogu domowego. Powiniene zobaczy take informacje na
  ekranie XT podczas ich przenoszenia.


  33..55..  TTeessttoowwaanniiee ppoocczzeenniiaa..


  Jak ju zmodyfikowae pliki wymienione wyej, powiniene mc
  wystartowa XT. W zalenoci od producenta na ekranie pojawi si
  mniej lub wicej mwice komunikaty o tym co si dzieje. Sprawd
  uwanie czy nie ma jakich informacji o plikach, ktre nie mogy
  zosta odnalezione.

  Jeli wszystko jest w porzdku, to na XT powinna si uruchomi osobna
  wersja X-w. To znaczy szare to i kursor X. Jeli na Linux-ie jest
  ju uruchomiony _x_d_m, to moe si nawet pojawi zachta graficzna.
  Chocia moe si te zdarzy, e bd si dziay dziwne rzeczy
  poniewa nie wszystko jest jeszcze ustawione. W ostatecznoci
  przygotuj si na zabicie _x_d_m_-_a.

  Wikszo XT ma wbudowane funkcje, takie jak klient telnet-a, jako
  cz ich startujcego systemu operacyjnego. Moesz przetestowa
  dokadniej poczenie przez "zatelnetowanie" si na Linux-a.

  W tym momencie, w zlenoci od ustawionego dostpu, moesz by ju w
  stanie uruchomi programy pod X-y uywajc opcji wywietlania. Sprbuj
  napisa na komputerze z Linux-em:


                        xclock -display whisper:0 &



  Na XT powinien pojawi si zegar. Moesz nawet w ten sposb uruchomi
  menedera okienek.


  44..  XX--yy ww ddzziiaaaanniiuu..


  Sekcja ta opisuje ustawienie _x_d_m_-_a tak, eby na XT pojawia si
  graficzna zachta i eby powracaa po wylogowaniu si uytkownika.
  Program _x_d_m jest menederem wywietlania. Jest to (bardzo) surowy
  ekwiwalent programw rejestrujcych uytkownika na zwykym terminalu.
  Powinien by zawarty w kadym pakiecie X na Linux-a.




  44..11..  KKoonnffiigguurraaccjjaa xxddmm--aa..


  Pliki konfiguracyjne tego programu znajduj si w
  /usr/X11R6/lib/X11/xdm (/usr/X11R6 moe by symbolicznym doczeniem
  do /usr/X11). Gwnym plikiem konfiguracyjnym jest xdm-config.
  Powiniene znale wrd innych take takie linie:


  ______________________________________________________________________
         DisplayManager._0.authorize:    true
         DisplayManager._0.setup:        /usr/X11R6/lib/X11/xdm/Xsetup_0
         DisplayManager._0.startup:      /usr/X11R6/lib/X11/xdm/GiveConsole
         DisplayManager._0.reset:        /usr/X11R6/lib/X11/xdm/TakeConsole
  ______________________________________________________________________



  To s pliki, ktre kontroluj ekran podczas gdy X-y s uruchamiane na
  Linux-ie. Dla XT dodajemy cztery linie tego samego typu:


  ______________________________________________________________________
         DisplayManager.whisper_0.authorize:     true
         DisplayManager.whisper_0.setup:   /usr/X11R6/lib/X11/xdm/Xsetup_whisper
         DisplayManager.whisper_0.startup: /usr/X11R6/lib/X11/xdm/Xstartup
         DisplayManager.whisper_0.reset:   /usr/X11R6/lib/X11/xdm/Xreset
  ______________________________________________________________________



  Zauwa, e zamiast _w_h_i_s_p_e_r_:_0 pojawia si _w_h_i_s_p_e_r___0. Zauwa te, e
  _G_i_v_e_C_o_n_s_o_l_e zostao zamienione na _X_s_t_a_r_t_u_p, ktry w moim przypadku
  jest plikiem pustym oraz _T_a_k_e_C_o_n_s_o_l_e zostao zamienione na _X_r_e_s_e_t,
  ktry take jest pustym plikiem. Oba pliki kontroluj waciciela
  konsoli graficznej kiedy X-y s uruchamiane na Linux-ie, ale poniewa
  my uruchamiamy je na XT, wic nie ma sensu miesza z konsol Linux-a.

  Pliki ustawiajce (setup) uruchamiaj pewne programy zanim na ekranie
  pojawi si zachta. To jest miejsce, w ktrym moemy uy, powiedzmy,
  _x_v, eby wywietli sobie w tle obrazek. Powiniene mc po prostu
  skopiowa plik Xsetup_0 na Xsetup_whisper.

  [Pytanie to cigle powraca: Jednym ze sposobw umieszczenia obrazka w
  tle jest umieszczenie linii


           nice xv -root -quit -rmode 5 <obrazek> &



  czy podobnej w pliku ustawiajcym. <obrazek> zostanie wywietlony w
  tle pod zacht _x_d_m_-_a. Zauwa, e niektre XT bd zgasza bd jeli
  obrazek jest za duy albo zbyt skomplikowany.]

  _X_a_c_c_e_s_s kontroluje kto moe mie dostp do maszyny. Powiniene mc
  zostawi wartoci domylne takimi jakie s. Zauwa, e _X_a_c_c_e_s_s pozwoli
  ci na powitanie uytkownika programem _c_h_o_o_s_e_r w razie gdyby mia w
  sieci wicej komputerw, ktre su za XT.

  _X_r_e_s_o_u_r_c_e_s kontroluje wygld i rozmiar graficznej zachty. Moesz mie
  rne zachty dla Linux-a i dla XT poprzez zamian linii:


         DisplayManager*resources:       /usr/X11R6/lib/X11/xdm/Xresources

  na dwie linie:


         DisplayManager._0.resources:        /usr/X11R6/lib/X11/xdm/Xres_0
         DisplayManager.whisper_0.resources: /usr/X11R6/lib/X11/xdm/Xres_wh_0



  gdzie _X_r_e_s___w_h___0 jest nazw pliku zasobowego dla _w_h_i_s_p_e_r.

  Powiniene mc take zostawi plik _X_s_e_r_v_e_r_s z wartociami domylnymi.

  Konfiguracja w pliku _X_s_e_r_v_e_r_s jest nieco bardziej zoona.
  Przypuszczalnie jest tam tylko jedna linie bez komentarza:


                      :0 local /usr/X11R6/bin/X



  albo co podobnego. Powoduje ona wystartowanie X serwera na Linux-ie
  podczas uruchomienia programu _x_d_m. Zamiana tej linii w komentarz
  oznacza, e podczas uruchomienia programu _x_d_m nie bd startowane X-y
  na Linux-ie. To jest to co musisz zrobi, jeli chcesz eby _x_d_m
  obsugiwa tylko XT a nie X-y na Linux-ie. W tym wypadku, X-y mona w
  kadej chwili uruchomi na Linux-ie poleceniem _s_t_a_r_t_x jak dotd bez
  znanych skutkw ubocznych.

  Jeli twj XT nie posiada XDMCP, musisz take doczy tak lini dla
  XT:


                           whisper:0 foreign



  XDMCP jest standardem pozwalajcym na przykad rozmawia XT ze swoimi
  hostami. Jeli twj XT posiada XDMCP nie doczaj tej linii tutaj.
  Jeli linia ta znalazaby si tutaj, a XT posiadaby XDMCP, to na lini
  poczeniowej pojawiby si konflikt, poniewa zarwno _x_d_m jak i XT
  prbowayby si rwnoczenie porozumie. Moe to prowadzi do rnych
  przedziwnych efektw, jak np. walka dwch _x_d_m o dominacj :).

  Zauwa, e moesz uy pozycji w _x_d_m_-_c_o_n_f_i_g nawet jeli w _X_s_e_r_v_e_r_s nie
  ma linii dotyczcej XT, to znaczy, e moesz w dalszym cigu ustawia
  zacht graficzn itp. dla XT, ktry posiada XDMCP.

  Aby _x_d_m startowa za kadym startem Linux-a moesz doczy tak lini


          /usr/bin/X11/xdm



  do pliku /etc/rc.d/rc.local. Inni startuj _x_d_m_-_a poprzez /etc/inittab.
  W kadym razie _x_d_m powinien pojawi si jako jeden z procesw po
  starcie Linux-a.


  44..22..  PPyyttaanniiaa oo ddoossttpp..


  [Jest to do wane i pracujemy nad tym.]

  Aby zobaczy czy uytkownik moe uywa ekranu danego XT z maszyny
  Linux-owej zaloguj si jako uytkownik inny ni "root" i napisz jedno
  z:



             xsetroot -solid white -display whisper:0 &
             xterm -display whisper:0 &



  Uyj tego kiedy kto jest zalogowany na XT oraz kiedy jest tam tylko
  graficzna zachta.


  55..  BBddyy,, nniieezznnaannee ii ppooddzziikkoowwaanniiaa..



  55..11..  ZZnnaannee pprroobblleemmyy..


  Oto problemy, ktre si pojawiy oraz ineteresujce waciwoci, ktre
  mog by rozwaane jako bdy. Jeli pojawiy si u ciebie jakie
  interesujce waciwoci czy nawet rozwizania skontaktuj si ze mn
  prosz.


    talk - interaktywna pogawdka bdzie dziaa jeli zainicjuje j
     uytkownik z XT do uytkownika na Linux-ie, ale nie bdzie dziaa
     odwrotnie. Jestem pewien, e czytaem jak to naprawi, ale niestety
     zapomniaem.

    who - uytkownik zalogowany z XT nie pojawia si w poleceniu _w_h_o
     nawet jeli jest ono wydane na XT. To jest pewnie powd, dla
     ktrego _t_a_l_k z Linux-a nie dziaa ("Na XT nikt nawet nie wie, e
     jeste czowiekiem.")

    xlock - zwyke odwoanie do _x_l_o_c_k_-_a objawi si tylko wiadomoci,
     e ekran XT nie mg by zgrany. Aby zezwoli na zablokowanie
     terminala naley poda opcj _-_r_e_m_o_t_e. Zauwa, e niektre tryby
     _x_l_o_c_k_-_a s bardziej zachanne od innych. Qix wydaje si by
     bardziej przeznaczony do XT ni inne - wicej szczegw w FAQ Arta
     Muldera wymienionym poniej.

    xv - niektre XT maj za mao pamici graficznej, eby obsuy
     due czy zoone kolorowe ta. Sprbuj usun stare obrazki
     poleceniem _x_s_e_t_r_o_o_t i odwiey ekran przed zamian okienka _x_v na
     to.


  55..22..  PPrrzzeetteessttoowwaannee tteerrmmiinnaallee..


  Procedury opisane w tym tekcie byy jak dotd powanie testowane na
  Tektonix-ie XP23 w poczeniu z 386DX-33MHz, 16 MB RAM-u z Linux-em
  1.2.3 oraz XFree86 w wersji 3.1.1 z dystrybucji Slackware 2.2.0.1.


  55..33..  DDaallsszzee cczzyyttaanniiee..


  Wicej informacji na temat X-w mona znale w sieci:


    Davis B. Lewis <dbl@ics.com> wysya regularnie FAQ na list
     comp.windows.x, news.answers oraz comp.answers. Znajduj si tam
     take odnoniki gdzie znale wicej informacji na temat X-w.
    Steve Kotsopoulos <steve@ecf.toronto.edu> wysya FAQ dotyczce X-w
     na Unix-ach na Intel-a na t sam grup.

    Art Mulder <art@cs.ualberta.ca> zajmuje si FAQ dotyczcym
     "wycigania wicej z X-w", ktre jest take regularnie wysyane do
     tych grup. S tam te bardzo przydatne wskazwki dla Linux-a z X-
     ami.


  55..44..  PPooddzziikkoowwaanniiaa..


  Najpierw podzikowania dla Linusa B. Torvaldsa
  <torvalds@kruuna.helsinki.fi>; nastpnie dla

  Klausa ter Fehna <ktf@bc3.gun.de> oraz dla

  Douglasa K. Stevensona <duck@catzen.gun.de>


  55..55..  OOdd ttuummaacczzaa..


  Jeli znalaze jakie race bdy ortograficzne, gramatyczne,
  skadniowe, techniczne to pisz do mnie:

  B.Maruszewski@jtz.org.pl

  Oficjaln stron tumacze HOWTO jest http://www.jtz.org.pl/

  Aktualne wersje przetumaczonych dokumentw znajduj si na teje
  stronie. Dostpne s take poprzez anonimowe ftp pod adresem
  ftp.jtz.org.pl/HOWTO/

  Przetumaczone przeze mnie dokumenty znajduj si take na mojej
  stronie WWW. <http://www.jtz.org.pl/bartek/tlumaczenie.html> S tam
  te odwoania do Polskiej Strony Tumaczeniowej.

  Kontakt z nasz grup, grup tumaczy moesz uzyska poprzez list
  dyskusyjn jtz@ippt.gov.pl. Jeli chcesz sie na ni zapisa, to wylij
  list o treci subscribe jtz Imi Nazwisko na adres
  majordomo@ippt.gov.pl

  Zmiany wprowadzone przez tumacza: polskie adresy ftp i zmiana
  Net-2-HOWTO na NET-3-HOWTO.





















